"Kunstenaars zijn geen luie varkens" lezen we vandaag in de Volkskrant. De implicatie is dat kunstenaars dús wel de subsidies verdienen die ze krijgen. Een gekke redenering is dat: ik ben ook geen lui varken. Maar ik krijg geen subsidie. En dat terwijl ik allemaal nuttig werk verricht, ook in mijn vrije tijd als vrijwilliger.
De brief past precies in het Geenstijl-niveau wat het debat rondom kunstenaarssubidies al jaren kenmerkt: "zij zijn lui!" versus "nee hoor, we zijn helemaal niet lui!". Dit gescheld, een schoolplein waardig, verdoezelt de veel belangrijkere argumenten in het debat. En dat is jammer, want waar we het nu niet over hebben, is wáárom zelfs hardwerkende kunstenaars aanspraak mogen maken op een subsidie.
Mijns inziens hebben zelfs hardwerkende kunstenaars geen recht op subsidie. Waarom niet? Heel simpel: wat zijn de dingen die een overheid hoort te subsidiëren? Zaken als onderwijs, zorg, veiligheid: dat zijn essentiële taken waar elke burger iets aan heeft, en dat moet een overheid dus niet subsidiëren. Maar wat een overheid niet dient te subsidiëren, is iemands keuze van beroep - en "kunstenaar zijn" is gewoon een beroep. En net zoals de overheid mensen niet subsidieert om consultant, financieel analyst of putjesschepper te worden, dient de overheid dat ook niet met kunstenaars te doen.
"Maar", klagen kunstenaars dan, "als we geen geld krijgen, kunnen we niet rondkomen. Dan moeten we ander werk zoeken dat botst met ons kunstenaar zijn!". Jammer dan. Als jij denkt dat je je brood kan verdienen met kunstenaar zijn, dan moet je dat doen. En als je een goede kunstenaar bent, dan lukt je dat ook: mensen vinden jouw kunst dan mooi, en kopen het. Een goed voorbeeld uit persoonlijke kring is Ursula Wing (klik hier voor haar website). Deze dame doet haar best om opdrachten binnen te halen, en krijgt ze ook, omdat mogelijke klanten zien dat ze goed werk aflevert.
Heb je echter de pech niet zo'n goede kunstenaar te zijn, dan kun je niet in je eigen onderhoud voorzien. En dan moet je er een ander baantje bij nemen. En misschien is dat dan juist maar goed ook: blijkbaar was jij gewoonweg niet goed genoeg om jezelf te kunnen bedruipen. Net zoals een financieel analyst die mislukt in zijn werk, een loodgieter die de boel verknalt, een beleidsmedewerker die er niks van bakt: als je er niet goed in bent, verdien je er geen geld mee. En dus kun je beter iets anders gaan doen.
Een goede, hardwerkende kunstenaar voorziet in zijn of haar eigen onderhoud. En daarom zijn subsidies aan individuele kunstenaars volstrekt overbodig.
Vrouwen klagen al sinds jaar en dag dat ze geobjectiveerd worden door mannen: door al dat halfnaakte tot naakte schoon in bladen als de FHM, de Playboy en nog naaktere plaatjesboeken, zien wij mannen de vrouw niet meer als mens, maar als lekker stuk vlees waar we ons zaad overheen dienen te sproeien. Niet netjes, natuurlijk, dat wij mannen dat doen. Waarvoor excuus.
Maar laten we dan ook eens de aandacht vestigen op een omgekeerde misstand: de objectivering van de mannelijke ziel. Want waar mannen verweten wordt van het vrouwelijk lichaam een object te maken, doen "vrouwen" dat met de mannelijke ziel. En dat is misschien nog wel veel erger dan wat mannen doen.
Wat bedoel ik precies met objectivering van de mannelijke ziel? Simpel: sla elk willekeurig vrouwenblad er maar op na, van de Flair en de Viva tot de Marie-Claire en de Elle. Één van de meest besproken onderwerpen: "mijn vriendje/mijn man"... Wat dan altijd volgt is een uitgebreide discussie waarom de man doet wat hij doet, waarom hij wil wat hij wil, hoe je met hem moet communiceren zodat hij je begrijpt, hoe je hem moet behandelen zodat hij doet wat jij wil. De mannelijke geest wordt door dozijnen van redactrices en myriaden lezeressen op de snijtafel gelegd, beklopt en bevoeld, beknepen en betast, ontleedt en beproefd alsof het een laboratoriumrat is: "Als je hier drukt, doet hij dit, als je zus doet, doet hij zo, als je a zegt, zegt hij b". De mannelijke geest verwordt zo tot een manipuleerbaar ding, een instrument, een, inderdaad, object.
Wij mannen doen dat niet. Wij weigeren dat. Wij zien misschien het vrouwelijk lichaam als een begerenswaardig object, maar nog begerenswaardiger dan dat, is een levenspartner wiens lichaam een begerenswaardig object is, maar wiens geest, intellect, charme, ziel en zaligheid ons in verruking brengt. Wij objectiveren weliswaar het vrouwelijk lichaam maar niet de vrouwelijke ervaring en ziel.
U snapt nu gelijk waarom de objectivering van de mannelijke geest erger is dan de objectivering van het vrouwelijk lichaam. Wanneer een lichaam geobjectiveerd wordt, is dat niet logischerwijs wederzijds exclusief met een intersubjectief gedeelde ervaring. Tijdens de seks kunnen mannen misschien liefde en lust iets te goed scheiden, maar daarbuiten is elke gedeelde ervaring ook écht een gedeelde ervaring: elk samenzijn is een intersubjectieve constructie, beleefd door het samenspel en samensmelten van twee voorheen gescheiden identiteiten.
Maar voor vrouwen wordt een daadwerkelijk intersubjectieve ervaring in een relatie een onmogelijkheid wanneer de mannelijke geest tot een object verwordt: juist datgene waar je eigen subjectieve ervaring mee zou moeten samensmelten tot een intersubjectief gedeelde ervaring is niets anders dan een koud, kil manupuleerbaar object. Anders gezegd: Hoe kan een vrouw een man écht liefhebben als ze weet dat ze het gevoel van liefde van haar man eigenhandig "gecreëerd" heeft door op de juiste knoppen van zijn psyche te drukken?
Het wordt daarom tijd te erkennen dat de Viva en de Flair en vele andere vergelijkbare bladen net zo moreel en spiritueel perfide zijn als de grofste porno die het mannelijk brein kan verzinnen. Een grote schande dat dergelijk schadelijk materiaal nog in de schappen ligt! Beschermt uw kinderen en de toekomst van uw land, en stop de objectiviering van de mannelijke ziel!
Er is toch echt iets mis met onze jeugd van tegenwoordig. Ik bedoel, ik ben zelf nog maar net aan de klauwen van een stormachtige puberteit ontsnapt, maar zelfs ik breng vaak het nieuws hoofdschuddend door en roep vertwijfeld: "die jeugd van tegenwoordig!"
Wat is er aan de hand? Simpel: de Hollandse jeugd probeert een nieuwe internationale trend te zetten. Die trend heet "JUMPSTYLE". Het is eem variant van hakken, voor kids die nog nooit van hakken gehoord hebben. Voor de hele ouderen onder ons is zowel hakken als jumpstyle gewoon een variant van de klompendans. Voor een voorbeeld, zie hier:
Gek genoeg slaat het niet aan. En dat is ook niet gek. Want terwijl onze cultuurimperialisten te lande Jumpstyle proberen groot te maken, wordt de rest van de wereld overspoeld door een veel leukere rage:
THE ALGORYTHM MARCH.
Bedacht door Japanners, en het ziet er zo uit:
De reden dat dit wereldwijd veel beter aanslaat, is omdat het nét dat je ne sais quoi heeft, die jonge energie, dat virjblijvende, dat ondeugende dat hoort bij een jeugdrage, plus een beetje Monthy-Pythoneske humor. Ik ben al begonnen met oefenen, doet u mee?
Ik heb een vraag. Het heeft met mijn geloof te maken. Vraag maar niet wat voor geloof, het is iets obscuurs uit de Indische Oceaan. Ik en mijn familie zijn één van de laatste beoefenaren van dat geloof, en u begrijpt, onze gebruiken en normen en waarden zijn daarom extra belangrijk voor ons.
En vandaar dat ik u deze open brief stuur. Want één van die gebruiken is relevant voor u. Wat wil het geval? In ons geloof hebben we een regel: als een man ziek is, dan mag hij alleen behandeld worden door een hete blonde stoot van ongeveer 25. Zo eentje met van die felblauwe, verlangende ogen, volle lippen zo zacht als bloemblaadjes, romige volle borsten als twee trotse moskee-koepels, heerlijk kneedbare billen en zachte, nieuwsgierige handen die niet aarzelen om elk onderdeel van het lichaam goed te verkennen...en masseren...en... Bij voorkeur moet ze gekleed gaan in jarretels en een hitsig korset, en haar praktijk moet in satijn gevoerd zijn. Een vergelijkbare regel geldt voor vrouwen, natuurlijk: die mogen alleen maar behandeld worden door een knappere donkere god, met grote sterke handen, harde kadetjes van billen en een gulle lach.
Begijpt u alstublieft goed, dit is voor ons een zeer belangrijk gebruik. Daar niet gehoor aan geven is voor ons één van de grootst denkbare zondes. Ik vertrouw er daarom op dat u rekening houdt met onze wensen en zodoende dus de gevraagde artsen ter beschikking stelt voor al onze kwalen.
Gerda Oskom, gemeenteraadslid van Utrecht, heeft hatemail gekregen nadat ze voorstelde dat er binnen de gemeentelijke catering meer rekening gehouden moet worden met mensen die kosher en halal eten. Een goed en vriendelijk voorstel van Gerda: je wilt immers niet dat één van je collega's alsnog een kleffig hapje uit de tas haalt terwijl de rest een copieuze lunch geniet. Samen eten is een belangrijke manier van onderlinge verbondenheid creëren, en voor een klein beetje meer moeite moet dat écht wel te regelen zijn - en al de mensen die haar blijkbaar mailen met boodschappen als (ik gok maar wat) dat ze onze cultuur in de uitverkoop doet, kunnen hun ene hersencel beter gebruiken om een baan te zoeken.
Maar wat me wel tegen de borst stuit is weer dat Joods-Christelijk-Islamo-centrisme (JCI-centrisme). Dat bleek al met Ella Vogelaar, die stelde dat onze cultuur zou uitgroeien tot een JCI-cultuur. Nu ben ik het eens met haar argument dat de Islam hier is en hier zal blijven, en uiteindelijk een onderdeel wordt van het Nederlands cultureel erfgoed, maar door zoals Vogelaar doet, te rekenen op een JCI-cultuur, en zoals Wilders doet, kwaad fulminerend een JC-cultuur te verdedigen, worden er belangrijke andere onderdelen van onze cultuur genegeerd - en zodoende worden er ook mensen genegeerd.
Hoe zit het bijvoorbeeld met gelovige Hindoes die voor de gemeente Utrecht werken? Die moeten volgens de Vedas 'Sattvic' eten. Sattvic is een soort veganisme avant la lettre, hoewel Sattvics dan weer wel veel zuivel mogen. Of met taoïsten, die minder vlees en zuivel mogen, en al helemaal geen hoogbewerkte producten? Of met Boedhisten, die (heel makkelijk eigenlijk) vooral geen vlees of vis mogen? En de Jains, die (nog makkelijker eigenlijk) in principe feitelijk helemaal niks mogen eten? Daar houdt Gerda Oskom helemaal geen rekening mee!
Nu betwijfel ik of Gerda Oskom onverhoopt hier een 'clash of civilizations' wilde ontketenen tussen Abrahamitische religies enerzijds en Dharmische en andere religies anderzijds. Maar doordat we onszelf continue in een kader willen plaatsen van "Joods-Christelijke-en-eventueel-Islamitische"-cultuur, vergeten we keer op keer dat de wereld groter is dan dat. Hollanders, kijk verder dan je neus lang is! Mensen, de hele wereld is ons culturele erfgoed!
Afgelopen week kwam het laatste deel van Harry Potter uit. Goddank. De afgelopen jaren is Harry Potter een grote vloek en een nog grotere bron van wrok voor me geweest. Ik mag lijden dat dat nu voorbij is en de wereld weer terugkeert naar de normale orde van de dag.
Ik heb altijd van lezen gehouden. U vindt eerder een pot goud aan het eind van de regenboog dan dat u me zonder een boek binnen handbereik vindt. Natuurlijk varieert wat ik lees wel van tijd tot tijd: de laatste jaren lees ik meer politieke filosofie, maar vroeger las ik net zo lief allerlei zweverig materiaal van Neo-Jungianen, historische romans, dichtbundels, science fiction, horror en...fantasy.
En dat is waar mijn wrok vandaan komt. Ik las altijd met graagte en plezier uit dat laatste genre. Ik vond het altijd razend knap hoe een auteur een gehele wereld geheel consistent uit de pen kon toveren. Ik begon natuurlijk met Tolkien, maar ging al gauw verder met 'Dune' van Herbert, de oosters aandoende 'Heren van de Duisternis' van Tanith Lee, maar ook Stephen King's 'Donkere Toren'- Cyclus, en de Lestat- en Mayfair-series van Anne Rice, om uiteindelijk compleet verslingerd te raken aan Donaldson's "Kronieken van Thomas de Ongelovige" - wát een ontzagwekkend indrukwekkende serie!
Maar fantasy lezen was in die tijd (we spreken midden jaren '90), zoiets als porno: beschaafde mensen houden zich er verre van. De culturele elite veroordeelde het lezen van dergelijke "prut" en stond erop dat alleen Hermans, of Reve, of Mulisch het Echte Lezen was. En als je dan al schrijvers uit het buitenland mocht lezen, dan moesten dat de moeilijkste en vervelendste schrijvers zijn. Niet de schrijvers die je meevoerden en lieten dromen van een andere wereld, nee, de schrijvers die je pijnigden met hun irritante slimmigheidjes, wiens met cerebrale literaire slimmigheidjes gelardeerde rederijkerij een ware martelgang vormden voor de lezer die niet een universitaire graad in Simpele Zaken Verdomd Moeilijk Maken hadden, die schrijvers, die moest je lezen.
Ook de noveau riche keurden fantasy af: de managers, ondernemers en carrietijgers van toen lazen zelfhulpboeken als Stephen Covey's "De Zeven Eigenschappen van Effectief Leiderschap", en weet ik veel wat. Die hadden geen tijd voor zo'n frivole bezigheid als "literatuur", en dan helemaal niet als het 'fantasy' betrof. Dromen mocht wel, maar dat moesten concrete, realiseerbare SMART-dromen zijn: een miljoen op de bank met je pensioen, marktpenetraties van XX% realiseren, dat soort dromen.
De hele maatschappij spuugde dus letterlijk op de wondelijke boeken waar ik mij destijds mee vermaakte. En mij kon het niks schelen. Ik zwom regelrecht tegen de stroom in en las wat ik leuk vond.
Maar zie daar: JKR Rowling en Harry Potter. Tezamen met Dan Brown bewerkte ze een "revalidatie" van het fantasy-genre. In de afgelopen jaren heeft de maatschappij een regelrechte 180-graden omkeer gemaakt. Fantasy is ineens respectabel geworden. Hetzelfde type mensen dat mij eerder voor idioot uitmaakte staat nu voor me als een ijlende, koortsige Jehova het Harry Potter-evangelisme aan mij te verkondigen. Nú komen dezelfde mensen die mijn literaire voorkeur eerder weglachten ineens aan met argumenten dat het toch prachtig is dat je op deze manier lezen kan, dat het toch schitterend is hoe zo'n auteur je kan meenemen naar een geheel andere wereld, et cetera?
Ik wist het al. En ik weiger te delen in hun te late, misplaatste, valse enthousiasme. Harry Potter, net als Dan Brown, is kut. Ik ben blij dat het voorlopig even voorbij is. Kan JKR niet alsnog die brillemuis ombrengen?
rouwen kunnen zeuren. Nu geen gezeur over vrouwonvriendelijkheid van mijn kant (ik ben juist zeer vriendelijk tegen vrouwen), misogynie, gender-maatschappij-het-systeem-het-ligt-allemaal-aan-de-man-geprotesteer. Nee. Iedere man weet het: vrouwen kunnen zeuren. En goed ook.
En de afgelopen jaren luisterden we dat allemaal maar genoegzaam aan, dat geleuter over zorgen hier, problemen daar, issues zus, kwesties zo, want er werd ons verteld dat dat gezond was: dan 'was ze het gewoon even kwijt' - en ondertussen zaten wij met tollende hersens onzelf af te vragen hoe iemand zichzelf toch zó de put in kon praten. Maar nee: wij mannen waren koud, en gevoelloos, terwijl er diep van binnen ook van alles in ons zat waar we over moesten praten.
Maar: vanaf vandaag NIMMERMEER! En niet omdat wij mannen er genoeg van hebben, dan geleuter over problemen in plaats van er iets aan te doen. Nee, uit beschermingsdrang. Jegens jullie. Want uit recent onderzoek is gebleken dat dat gezeur alleen maar tot depressie en angststoornissen leidt. Het bewijs: http://www.eurekalert.org/pub_releases/2007-07/uom-gwc071307.php
Absint
